Treść

W związku z rozpoczęciem sezonu jesienno-zimowego oraz nasileniem migracji dzikich ptaków wzrasta ryzyko przeniesienia zakażeń wirusowych do zakładów utrzymujących drób oraz gospodarstw przyzagrodowych. Zagrożenie stanowią zarówno wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI), jak i rzekomy pomór drobiu (ND).

Przestrzeganie zasad bioasekuracji chroni stada, wspiera krajowy sektor drobiarski oraz pomaga utrzymać status Polski jako kraju wolnego od grypy ptaków. Ptaki należy nabywać wyłącznie ze sprawdzonych, legalnych źródeł, unikając ofert o podejrzanie niskich cenach.

1. Objawy chorobowe

Wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI)

• Zwiększona śmiertelność w stadzie.
• Znaczący spadek pobierania paszy i wody.
• Objawy nerwowe: drgawki, skręt szyi, paraliż nóg i skrzydeł, niezborność ruchów.
• Duszność, sinica i wybroczyny.
• Biegunka.
• Nagły spadek nieśności.

Rzekomy pomór drobiu (ND)

• Sapanie, kaszel, kichanie i rzężenie.
• Drżenia mięśni, paraliż skrzydeł i kończyn dolnych, nienaturalnie skręcona szyja.
• Biegunka (często zielonkawa).
• Gwałtowny spadek lub zatrzymanie nieśności (znoszone jaja są często pozbawione pigmentu lub skorup – tzw. lanie jaj).
• Utrata apetytu.
• Obrzęk spojówek, głowy i dzwonków.
• Nagłe padnięcia.

Ważne: W przypadku wystąpienia powyższych objawów, posiadacz drobiu ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić Powiatowego Lekarza Weterynarii lub najbliższy podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej.

2. Kluczowe zasady bioasekuracji

Zgodnie z rozporządzeniem MRiRW z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu, wszystkie gospodarstwa utrzymujące drób (w tym na własny użytek) muszą stosować się do następujących środków ostrożności:

1. Zakaz karmienia i pojenia na zewnątrz. Dotyczy całego drobiu z wyjątkiem gęsi. Czynności te należy wykonywać w zamkniętym pomieszczeniu lub osłoniętym miejscu zabezpieczonym przed dostępem dzikich ptaków, gryzoni i innych zwierząt oraz ich odchodów.
2. Ograniczenie kontaktu z dzikim ptactwem. Utrzymywanie ptaków w sposób uniemożliwiający bezpośredni i pośredni kontakt z dzikimi ptakami.
3. Zabezpieczenie paszy i wody: Przechowywanie paszy i ściółki poza zasięgiem dzikich ptaków i gryzoni. Zakaz pojenia drobiu wodą ze zbiorników, do których mają dostęp dzikie ptaki.
4. Czystość i higiena: Regularne czyszczenie i dezynfekowanie pomieszczeń, sprzętu oraz wyposażenia.
5. Ograniczenie dostępu osób postronnych: Wstęp do pomieszczeń z drobiem wyłącznie dla osób niezbędnych, z zachowaniem zasad higieny.
6. Odzież i obuwie ochronne: Używanie dedykowanej odzieży i obuwia roboczego oraz dbanie o ich czystość.
7. Ochrona przed szkodnikami: Regularna kontrola pomieszczeń i zwalczanie gryzoni.
8. Szczepienia: Przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących szczepień drobiu przeciwko rzekomemu pomorzu drobiu.
9. Codzienna obserwacja stada: Monitorowanie zachowania, apetytu, pobierania wody, nieśności i stanu zdrowia ptaków oraz prowadzenie wymaganej dokumentacji.
10. Unikanie przenoszenia zakażeń między stadami: Zakaz przenoszenia sprzętu bez uprzedniego czyszczenia i dezynfekcji. Przestrzeganie ograniczeń po uczestnictwie w polowaniach na ptaki łowne.
11. Postępowanie z padłymi ptakami: Zakaz samodzielnego usuwania lub otwierania zwłok ptaków przy podejrzeniu choroby zakaźnej – należy niezwłocznie powiadomić służby weterynaryjne.

3. Drogi rozprzestrzeniania się chorób

HPAI i ND przenoszą się drogą:

• Bezpośrednią przez kontakt z zakażonymi ptakami.
• Pośrednią przez odchody, wydzieliny, zanieczyszczoną paszę, wodę, sprzęt, obuwie, odzież oraz środki transportu.

Kluczem do ochrony gospodarstwa jest ścisłe przestrzeganie powyższych zasad bioasekuracji i eliminowanie ryzyka wnoszenia czynników zakaźnych do stada.