Treść

W 1890 r w Dobrej powstał pierwszy polski sklep rolniczo-spożywczy założony przez Stowarzyszenie Spółdzielcze. W 1935 r. Koło Młodzieży Wiejskiej ”Znicz” założyło Spółdzielnię Spożywców „Jedność”. Wybitni działacze tego okresu to: Jan Piechówka, Władysław Wójcik, Maria Michorczyk, Jan Kasztelnik, Władysław Karaś, Józef Czech. Po II wojnie światowej na bazie tych instytucji, w 1948 r., powstała Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Dobrej. W celu zaspokojenia potrzeb członków Spółdzielni, mieszkańców – szczególnie rolników oraz letników - Spółdzielnia zorganizowała, bary, restauracje, jadłodajnie, zbudowała magazyny na środki do produkcji rolnej, pasze, materiały opałowe i budowlane, ubojnie, masarnie, piekarnie, zakład produkcji nakładczej, wiejskie domy towarowe i sklepy w każdej wsi, uruchomiono rozlewnie piwa i produkcję lemoniady, zakład usług ślusarskich, ośrodek nowoczesnej gospodyni i kluby rolnika. W najlepszym okresie w GS ”SCh” pracowało ok. 460 osób. Liczba ta obejmowała również chałupników. W 1996r. nastąpiło załamanie wobec czego ograniczono działalność do produkcji piekarniczej, 9 placówek handlowych a załogę zredukowano do 47 osób.

Nędza na terenie skrzydlańskich wsi zaboru austriackiego (Skrzydlna, Przenosza, Wola Skrzydlańska, Stróża) przyczyniła się do podjęcia przez światlejszych chłopów wspólnych działań w kierunku tworzenia już w XIX wieku najpierw kas pożyczkowych (1875-1909), które potem przekształcono w 1925 r. w Kasę Stefczyka. W tym samym czasie powstawały na wsi kółka rolnicze (1912 Stróża, 1914 Przenosza, 1927 Skrzydlna). W okresie od 1928 do 1935 istniała  w Skrzydlnej Spółdzielnia Mleczarska. Do jej likwidacji przyczyniła się trudna sytuacja gospodarcza w kraju. W kwietniu 1935 r powstała Spółdzielnia Spożywców „Nasz Sklep”, która działała przez cały okres okupacji hitlerowskiej. Założycielami było 31 udziałowców – ludowców i członków „Wici”. Spółdzielnia prowadziła 1 sklep z różnymi artykułami spożywczymi i pierwszej potrzeby, ponadto sprzedawano nawozy mineralne oraz usługi warsztatu masarskiego. Prowadzono też skup jaj. W czerwcu 1946 r. została zarejestrowana Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Skrzydlnej, która wchłonęła w 1948 r. Spółdzielnię Spożywców „Nasz sklep”. Ona również prowadziła, podobnie jak spółdzielnia z Dobrej, szeroką działalność handlową, usługową oraz kulturalno-oświatową. Tak było do lat 90. XX w., kiedy to nastąpił kryzys i zaczęto ograniczać pola działalności.

W październiku 1946 r. Skrzydlanie założyli Spółdzielnię Ceglarsko-Budowlaną Pracy i Użytkowników, która produkowała materiały budowlane – głównie cegłę, na potrzeby lokalne, do roku 1976, kiedy została upaństwowiona i zlikwidowana. Spółdzielnia w roku 1968 zatrudniała 231 osób, dla których praca ta przynosiła ważne źródło dochodu.

Pierwszy polski sklep Kółka Rolniczego w Dobrej. Rok 1932. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Pracownicy Spółdzielni Jedność. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sprzedawca i kierownik sklepu Władysław Karaś. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Zarząd Gminy Dobra i Kółka Rolniczego. Rok 1932. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Zarząd Spółdzielni. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh w Dobrej.

Walne zebranie członków GS w Dobrej. Koniec lat 80-tych. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów S. Rząsa.

Praca nakładcza w Jurkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Praca nakładcza w Jurkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

W piekarni GS SCh w Dobrej. Odważanie i porcjowanie ręczne.  Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Praca pod czujnym okiem kierownika piekarni w Dobrej.  Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Przygotowanie kiełbas do wędzenia na masarni GS SCh w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Masarnia GSSCh w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Praca przy produkcji kiełbasy w masarni GS SCh w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Praca na masarni GSSCh w Dobrej przy rozbiorze tuszy. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Wielobranżowy Zakład Usługowy GS Sch w Dobrej. Lata 70-te. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Magazyn masowy w Dobrej.  Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Magazyn masowy w Dobrej.  Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Magazyn nawozowy w Jurkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Kolejka po buty. Lata 80-te. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Zakupy w latach 70-tych. Sklep wielobranżowy w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep w porze jesienno zimowej w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep z artykułami metalowo-elektrycznymi w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep z ubraniami w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Zakupy w sklepie GS SCh w Dobrej.  Lata 70-te. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep z tkaninami w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep mięsny w Jurkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep wielobranżowy. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep GS SCh. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep mięsny w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep spożywczy GS nr 2 w Dobrej - 1981-82 stan wojenny. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Cz. Krzyszofiak.

Sklep w Jurkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep elektryczny w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sklep w Dobrej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Zalany sklep w Jurkowie. Lata 70-te. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Restauracja Łososinka w Dobrej. Lata 70-te.  Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Restauracja Łososinka w Dobrej. Lata 70-te.  Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Sala konsumpcyjna restauracji Łososinka w Dobrej. Lata 70-te. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Kuchnia w restauracji Łososinka w Dobrej.Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Widok na Jurków. Na pierwszym planie zabudowania GS.Zdjęcie pochodzi z Kroniki Parafii Jurków.

Kuchnia w restauracji GS SCh. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Wnętrze sali z bufetem w restauracji Mogielica w Jurkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Grupa remanentowa w sklepie w Jurkowie u Trzópka. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Dobra.

Pierwszy sklep spółdzielni w Skrzydlnej 1946r.Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Budynek administracyjno-handlowy w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Budynek piekarni, klubu rolnika i sali porodowej w Przenoszy. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Magazyn towarów masowych w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Budynek sklepu i remizy OSP w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Dostawa towarów do sklepu nr 6 w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Magazyn środków ochrony roślin i paliw w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Magazyn produkcji rolnej - ekspozycja towarów. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Personel restauracji Stradomka w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Dostawa towarów do restauracji w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Bufet restauracji w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Obsługa klientów w Restauracji Stradomka. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Restauracja Stradomka w Skrzydlnej - bufet. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna

Kucharki w restauracji. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Porządki na zapleczu. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Transport gospodarczy w Spółdzielni w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Sklep spożywczo-przemysłowy nr 6 w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna

Sklep spożywczo-przemysłowy nr 6 w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Sklep spożywczo-przemysłowy nr. 6 w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Transport gospodarczy w Spółdzielni w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Wnętrze sklepów należących do GS SCh Skrzydlna. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Wnętrze sklepów należących do GS SCh Skrzydlna. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Wnętrze sklepów należących do GS SCh Skrzydlna. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Wnętrze sklepów należących do GS SCh Skrzydlna. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Pieczenie chleba w piekarni GS Skrzydlna w Przenoszy. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Praca w piekarni przy GS Skrzydlna. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Praca w piekarni przy GS Skrzydlna. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Ówczesny kierownik piekarni dokonuje inspekcji pieczywa. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Zakład krawiecki przy GS Skrzydlna. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Prezes GS Skrzydlna W. Kubisz gości w Klubie Rolnika. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna

Magazyn wyrobów gotowych w Skrzydlnej. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.

Pracownicy na produkcji. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów GS SCh Skrzydlna.