DOBRA
Treść
DOBRA
Położenie
Dobra jest największą miejscowością w Gminie i to właśnie tutaj znajduje się siedziba władz samorządowych. Wieś ta, znajduje się w centralnej części Beskidu Wyspowego nad górną Łososiną w południowo-zachodniej części Powiatu Limanowskiego. Ukształtowanie terenu charakteryzuje się szerokimi garbami i łagodnymi stokami. W środkowej części płynie rzeka Łososiny.
Historia
Nazwa miejscowości wywodzi się od "dobrej wody" lub od "debry", czyli stromego stoku porośniętego lasem, u podnóża którego płynie potok. Pierwsza wzmianka o Dobrej pochodzi z 1361 r., jako o wsi szlacheckiej, należącej do rodu Ratołdów z pobliskiej Skrzydlnej. W późniejszych latach stała się ośrodkiem szlacheckim obejmujących Jurków, Zadziele, Półrzeczki, Chyszówki, Wilczyce i Łostówkę. Pod koniec XVIII w. jej właścicielem był Stanisław Małachowski, patriota i polityk, poseł na Sejm Czteroletni, jeden z twórców Konstytucji 3 Maja. On pierwszy oczynszował chłopów oraz wybudował i wyposażył szkołę ludową. W tym czasie w Dobrej było 600 domostw, 12 młynów, 3 karczmy i 1 browar zaś na okolicznych szczytach pasło się latem ponad 6000 owiec.
Placówki na terenie sołectwa:
Placówki oświatowe
-
Szkoła Podstawowa im. Leopolda Węgrzynowicza w Dobrej
-
Gminne Przedszkole nr 1 w Dobrej
-
Specjalny Ośrodek Szkolno–Wychowawczy w Dobrej
-
Szkoła Muzyczna I Stopnia w Dobrej
-
Przedszkole Montessori
Placówki sakralne
-
Sanktuarium M.B Szkaplerznej w Dobrej
-
Drewniany kościół p. w. Szymona i Judy Tadeusza, konstrukcji zrębowej, zbudowany w końcu XVII w. na miejscu świątyni, która spłonęła w 1678 r. W środku znajdują się rokokowe ołtarze, resztki polichromii barokowej oraz siedemnastowieczne obrazy
Placówki publiczne
-
Urząd Gminy Dobra
-
Bank Spółdzielczy w Limanowej, Oddział w Dobrej
(przy dobrzańskim, jurkowskim i skrzydlańskim oddziale banku zamontowany jest bankomat) -
Urząd Pocztowy
-
Samodzielny Publiczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej
-
Gminny Ośrodek Kultury
-
Gminna Biblioteka Publiczna
-
Ośrodek Pomocy Społecznej
-
Apteka
-
Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska"
-
Dzienny Dom Senior+
-
Lecznica Zwierząt
-
Oczyszczalnia ścieków
-
Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych
-
Remiza OSP Dobra
-
Piekarnia
Placówki gastronomiczne
- Pizzeria & Restauracja Dominikana
- Kebab „u Buły”
- Zajazd „Ryś”
- Muuchachos – Smashburgers Food Truck
Ciekawe miejsca, Warto zobaczyć, Atrakcje turystyczne, Miejsca pamięci narodowej
-
Muzeum Parafialne zlokalizowane w jednej z sal nowej świątyni, w którym można zobaczyć:
- skrzynie z żelaznym zamkiem z 12 ryglami z przełomu XVII i XVIII w.,
- przedmioty obrazujące kulturę materialną miejscowej ludności,
- archiwum parafialne (dzieło księdza Edwarda Wojtusiaka) z rękopisami pochodzącymi nawet z XVI w. -
Grób Leopolda Węgrzynowicza, etnografa i działacza turystycznego, nazywanego "ojcem krajoznawstwa młodzieżowego". Przy drodze powiatowej Limanowa - Raciechowice w Dobrej, znajduje się dom z tablicą upamiętniającą jego działalność. Za zgodą gospodarzy można zwiedzić izbę pamiątkową
-
Oklik
-
Park Podworski im. S. Małachowskiego z cenną grupą starodrzewa, placem zabaw i zewnętrzną siłownią
-
Plac zabaw przy Gminnym Przedszkolu
-
Dawna stacja PKP oraz wiadukt
-
Przejażdżki bryczką konną „Stajnia u Florka”
-
Dobra jest świetnym punktem wypadowym na otaczające ją szczyty Beskidu Wyspowego, a mianowicie: Łopień, Mogielicę, Ćwilin, Śnieżnicę
-
Pomnik znajdujący się na Cmentarzu Parafialnym, poświęcony ofiarom II Wojny Światowej. Zbiorowa mogiła upamiętnia zamordowanie mieszkańców wsi Porąbki i Gruszowca, a także osób zaginionych, czyli:
- żołnierzy Polski Podziemnej z AK i BCH,
- ofiar terroru okupanta i działań frontowych,
- ofiar przymusowo wywiezionych na roboty do Niemiec,
- więźniów zamęczonych w hitlerowskich więzieniach i obozach śmierci,
- żołnierzy poległych pod Gorlicami, Jasłem, Przemyślem, Lwowem, Samborem, Katyniem
Tradycje
Dziady Śmigustne ( lub śmiguśne, zwane także śmiguśniokami ) – zwyczaj ludowy związany ze Świętem Wielkanocy. Każdego roku kawalerowie, przywdziewają własnoręcznie tworzone słomiane stroje i organizują świąteczny pochód. Postacie te nie mówiły, lecz turkały (wydawały z siebie pomruki, pohukiwania), dodatkowo rytmicznie tupiąc. Elementem ich pochodu było polewanie domowników wodą bądź porywanie kobiet z gospodarstwa i wciąganie ich do rzeki.
Ciekawostki
- Dobra – nazwa pochodzi od słowa „debra” ( wąski, głęboki wąwóz na którego dnie płynie potok) lub „dobrej wody”
- Ciekawostki - Stacja kolejowa w Dobrej (znajdująca się na słynnej, zabytkowej linii transgalicyjskiej nr 104 Chabówka – Nowy Sącz) w maju 2004 roku stała się planem filmowym dla dramatu "Aryjska para" – stacja „udawała” wówczas szwajcarskie miasteczko Schaffhausen.